Oj, nie ma się już tej cierpliwości dla debiutantów, jaką kiedyś się miało. Bractwo to nad wyraz namolne. Ale sam tego chciałeś, Grzegorzu Dyndało. I spośród tej ruchliwej, łapczywej natychmiastowego uznania i zrozumienia, rzeszy zaczął wyróżniać się korespondent spokojny, uczciwy i spolegliwy. Zanim stał się korespondentem i doszło do jakiej takiej komitywy, był dobrze zapowiadającym się licealistą (tak sobie ubzdurałem), stopniowo przesuwającym się w stronę pudła. To znaczy raz był czwarty, to znowu trzeci, a w tym roku faktycznie drugi w konkursie na debiut wrocławskiego oddziału SPP. A gdyby były pieniądze, to właściwie ten jego tomik mógłby być wydany wespół z tomikiem laureata, Rafała Skrobicha. Jednak dobrze się stało, że debiut odsunął się w czasie. Ostatnie miesiące okazały się dla Przemysława Witkowskiego płodne, przełomowe i za rok pewnie wstydziłby się książki wydanej na chybcika. Teraz dopiero dojrzewa do czegoś zdecydowanie bardziej wyrazistego.
Fala uderzeniowa... To właśnie przychodzi na myśl, gdy czytam wiersze Witkowskiego. Ona dziś znacznie złagodniała i wikła się w udane gry słowne, schadzki języka ze światem, ale kiedyś była bezpośrednia i naiwna (tu wspominam bardzo drapieżne wiersze wczesne). Teraz jego wiersz nie dość, że bije (wbija się w coś), to jeszcze rozmyśla na marginesie przestrzeni zetknięcia się „nagiej wrażliwości” z chropawą fakturą porządków życia. Głównie społecznych porządków. Te wiersze są w subtelny sposób zaangażowane. Pozostają w sporze zbiorowym. Gdzieś w tle czai się wściekłość, polemiczność, niepogodzenie. To, co robi Witkowski, jest bardzo ciekawym wariantem wznowionego po latach mówienia nowofalowego. „Od tego jestem, mówię prawdę” – oto credo niektórych wierszy. Prawdę niewygodną, niepoprawną. Bezceremonialność tonowana jest lirycznością, dosadność spotyka się z predylekcją do tropienia zbrukanej świętości. Idole, liczmany, konwencje, umowy, prawo zasiedzenia, świętość stosowana, siła przyzwyczajenia, pustka porządków: oto jego ulubione tarcze strzelnicze. Życzę autorowi wielu sukcesów w ściąganiu następnych bożków z piedestału.
Karol Maliszewski
Przemek Witkowski
HERZLICH WILLKOMMEN
otwórz drzwi zobacz wszystkie sprzęty stoją
na miejscach we właściwych szczelinach blokach
powietrza teraz zamknij drzwi odczekaj odejdź
odpocznij daj przejść podaj klucz kolory wszystkie
albo czerwony czarny niebieski potem znów w oparach
maściach lub w kulkach rtęci przejdź zajrzyj przez mokre
bramy śluzy pochwę otwórz czy wszystko w porządku
tak samo czy brzmią wszystkie dźwięki włóż palec
potem całą rękę następnie głos przejście graniczne
z najskrytszych zakątków dróg oddechowych pneumy
odlicz do dwóch skocz przepłyń i wynurz policz
do jednego daj głos dołącz do całej reszty
ILUMINACJE
to jest ten pasożyt co się rodzi w głębi
i jak ze studni słychać wtedy albo z
jakichś jaskiń i żadne leki żadne zioła
maści i idzie to wyżej aż do splotu
czaszki gdzie się spotyka jak biegun
albo środek chińskiej kaligrafii że jest
włos a dalej takie samo piekło i tylko
na chwilę jest trochę jaśniej i wszystko
na chwile razem jak końce lekko tylko
zawiązanej apaszki
SEN 8
nowy rok mam psa który ma twarz
nickolasa caga wszyscy poeci
wieszczą pierwszego stycznia
wszystkiego najlepszego albo
tego czego sami chcecie w tv
nadają zapach śpiących kobiet
gwałtownie przerywają program
zapowiadam pogodę ta chmura
przemawia moim głosem wyraźnie
widać palec boży tego poranka
wzrastają koszta utrzymania
wzrasta ciśnienie szukamy ujścia
PNEUMA
nie miej mi tego za złe dziewczyno kolego psie
słonce to wszystko jest za każdym razem inaczej tak
żeby do tego były jeszcze podręczniki kursy
wymiany albo chociaż bedeker w jasnej szacie
graficznej ale przecież bez planu wydmuchujesz
nosem wciągasz ustami i odwrotnie i znowu
wszystko te płyny ciemne mazie ciecze proszki
ciała gazy wszystkie stany skupienia wszystkie
konieczne pierwiastki te z i spoza tabeli z baśni
i z opowiadań legend tablic przystanków i znowu
od początku od a jak antologie do z jak zmierzch
zmazy albo zwrot w przód przewrót w tył
zwrot i krzyżujesz palce przez lewe ramię krzyki
muchobór gaj pętla sto na dwadzieścia metrów
wszystko inne jest przecież grą wszystko inne jest
przecież powielaniem wiatru
MUTTERSPRACHE (I)
to weszło pod język i zamieszkało
w czerni w chrząstkach w ścięgnach
sięgnęło ostatecznie piersi piach
popiół strzępki papierowych pieśni
w których woda jest początkiem
wszystkiego czyli także ciebie
uwzględnia ten rejestr nas w całej
dość przerażającej pełni początek
to jest jak grzybnia przecież
rozrasta się chociaż nigdy
na powierzchni
JA HELIOCENTRYSTA
ten koc w oknie symbolizuje
korę drzew i nieboskłon przeszyty
głową i palce Kopernika trzymają
sztywno to słonce za horyzontem
przebieramy nogami kręcimy się
w łóżku na prześcieradle malujemy
szminką po trawie ten materac jest
zielony to chyba właśnie metafora
a może już alegoria miecz kielich
wino strzała hostia do góry w dół
spodnie
SEKSENHAUSEN
to dobre miejsce do umierania
pocimy nawet ściany kleją się
nam do skóry ciała mamy
niebieskie może sine wszędzie
silniki dieslowskie i kości
przeznaczonych na rzeź
jakie smutne te zwierzęta
nie znają nudy pęczniejemy
od słońca połyka nas ziemia
i umieramy i jak na dziś
wystarczy już wrażeń dym
ze zgaszonej świecy dym
z zimowego komina
JA CHE
i kiedy będę już czytany przy wszystkich
stolikach i będziemy wszędzie na budkach
telefonicznych i w jadłodajniach w spisach
ludności na jarmarkach i na dachach pośród
gołębi stawiać barykady z waszych grubych
tomów palić stosy hiszpańskie buty dziewice
norymberskie zamykać szczelnie czarne stroje
zamienimy na polowe mundury męczenników
będziemy wam produkować chętnie teraz jest
jeszcze między nami rozejm w pocie czoła
rodzimy legendy i spokojnie sączą się z drzew
pąki ale pamiętajcie wiersz jest pociskiem
a pociski wierszem
