Jaka jest polska literatura współczesna, mało kto widzi, a także to, że spiski są złe. Biorą się z wyrachowania i głupoty. Zatrważająco często z wyrachowania i głupoty tak zwanych umysłów wybitnych. Co robi taki umysł wybitny, kiedy dostaje zadanie dokończyć działanie
2 + 2 =
Kończy bez zastanowienia, bo po pierwsze wie jak, a po drugie ma ważniejsze propozycje. Natomiast my postępujemy inaczej. Kiedy dostajemy takie zadanie, przede wszystkim nie jesteśmy źli. Skończyć takie działanie jak nas uczono w szkole i w domu, to prawie tak, jak skończyć ze sobą. Spisek szkoły i domu powoduje, że robimy różne rzeczy, których wcale nie chcemy robić. A my chcemy robić tylko to, na co mamy ochotę lub czego nie możemy ominąć. Zatem popatrzmy. Dwa. Co to za dwa? Pojawia się teraz niebezpieczeństwo, że władujemy się w któryś z kolejnych spisków. Na przykład, czy aby to nie jest dwa postmodernistyczne? Przecież taka możliwość jest dość prawdopodobna. Dla nas jednak to dwa nie może być postmodernistyczne, bo nie chcielibyśmy się już zajmować tym działaniem. Przypomnijmy. Czyżby spisek nie polegał właśnie na tym, że różnym osobnikom każe się zajmować czymś, czym by się normalnie nie zajmowali? Odrzucamy więc tę teorię o postmodernistycznej dwójce dla własnej satysfakcji. Aby prześwietlić jej maszynerię, wolimy się przewiercić przez tylną ścianę. I to od strony piwnicy. Z tej perspektywy dwa staje się jaśniejsze. Może to być, oczywiście, przewrócona do góry nogami fantazyjna siódemka. Zakładając, że to już nas bawi, akceptujemy tę wersję i możemy pójść dalej. Cóż oznacza siódemka? Siódemka to liczba młodości, co nas trochę od niej dystansuje, ale też liczba szczęśliwa. Siedem cudów świata. Siedem wzgórz rzymskich. Siedem grzechów głównych. Siedem lat tłustych. I tak dalej. Siódemka jest na przykład świetna w szachach. Kto potrafi się dłużej trzymać siódmego ruchu do przodu, najczęściej wygrywa. Siódemka jest świetna w ruletce. Patrzysz, jaki wypadł kolor i potem stawiasz na niego w co siódmej grze. Zazwyczaj wtedy masz kasy więcej niż inni. Jednak dla nas nic z tego się nie nadaje. Już prędzej siedem dni tygodnia, a właściwie siódmy dzień tygodnia. Jesteśmy w domu. Szabas. Koniec. Już widzimy, że nasze niedokończone równanie jest utworem katastroficznym, być może zajeżdżającym holocaustem. Zajrzyjmy do znaku „plus”. Oczywiście, natychmiast kojarzy nam się z symboliką chrześcijańską, którą odrzućmy, jeśli nie chcemy tu dopuścić podejrzeń o spisek. Cóż poza tym? „+” jako podpis osoby niepiśmiennej? Raczej +++. Osoby niepiśmienne kojarzą nam się z osobami szczęśliwymi, a w lewej stronie tego równania nie widzimy już szczęścia. Wpadamy na pomysł, że może „+” ma przypominać ostatnią literę alfabetu aramejskiego, co nam bardziej pasuje do odwróconej fantazyjnej siódemki, niż na przykład dziobek baterii. Utwór robi się wyraźnie katastroficzny, holocaust jednak z ulgą eliminujemy, zważywszy na fakt, kiedy wymarł aramejski. Wymieranie odgrywa tu chyba swoją rolę. Co z drugą dwójką? Jeśli również jest przewróconą do góry nogami fantazyjną siódemką, to to rzeczywiście byłby już spisek jakiegoś głąba. Ta dwójka według naszych oczekiwań raczej powinna pokazać, co jest na wymarciu. Może na przykład być lustrem, w których odbijają się wszystkie najważniejsze ruchy pierwszej dwójki, ale to nas nie bawi, bo druga dwójka miałaby zbyt szczupłe zasoby. Nieudana kopia pierwszej, lub podróba pierwszej? Z góry załóżmy, że druga dwójka jest prawdziwa. Ostatnia litera alfabetu aramejskiego, z oczywistych względów, może wskazywać na związek całego równania z literaturą, na niejasne przypowieści. A także na zmierzanie ku przepaści. Na cierpienie. Literatura na wymarciu. Dobre. Spróbujmy jednak z tym lustrem. Kto w poezji polskiej ostatnich dwudziestu lat był ze wszech miar prawdziwy i ją niejako konstytuował, a potem najbardziej boleśnie okazał się nieudaną kopią tej poezji i zginął? Z całym szacunkiem, Jacek Podsiadło, który jak na złość ma sentymenty zapewne niemal identyczne z naszymi. Dwójka u Jacka Podsiadły, to jego piękny wiersz, który łatwo jest nam w całości zacytować z pamięci. „Norwid i Nerval, tak nazwałem dwa swoje buty”. Jacek Podsiadło jawi nam się w tym świetle jako zapomniany prorok, pokazujący możliwość i sposób ucieczki z katastrofy. Co za ulga. Norwid i Nerval. Literatura jednocześnie szczerości i formalnego eksperymentu. Choć, trzeba przyznać, przyciężkawa, pisana jednak wyłącznie z wewnętrznej potrzeby. Proszę zwrócić uwagę, jak daleko już jesteśmy od wszystkich spiskujących, wmieszanych w brzydko śmierdzące sprawy współczesnej polskiej literatury. Od tych oceniających, czy ktoś jest wystarczająco lewicowy albo wystarczająco prawicowy, czy się wypiło z nim wystarczająco dużo, czy o nas i o naszym idolu wyrażał się wystarczająco pochlebnie, czy wystarczająco przywalił wrogom naszym i naszego idola. Jesteśmy także daleko od tych dużych wydawnictw, dzielących między sobą nominacje do „ważnych” nagród literackich, od powodów, dla których o pewnych książkach wspomina się w telewizji i pismach kolorowych, od tych, którzy… Znak „=” jest oczywiście jasną i prostą drogą ucieczki. Co zatem wpisać po drugiej stronie równania? Oto jest pytanie. Po drugiej stronie równania, w tym wypadku, należy wpisać 1 + 3 i głęboko się zastanowić, co tym razem musi oznaczać każdy z trzech znaków, żeby równanie było równaniem i żeby ucieczka z katastrofy, jaką jest współczesna polska literatura i toczące ją spiski, była zajmująca. Jeden oczywiście oznacza czytającego te słowa najlepszego czytelnika w mieście, trzy oznacza połowę ósemki, bo rzadko kto potrafi czytać wszystkich ośmiu najważniejszych naszych współczesnych, znak „+” oznacza dodanie jednego do drugiego, z czego wychodzi pechowa trzynastka. Sorki. W tym światku, gdzie się nie odwrócisz, spiski zawsze z przodu.
