Supermarket – czyli wolność
Stałem wczoraj w kolejce do stoiska z pieczywem w jednym z konińskich supermarketów. Obok mnie automatycznie rozsuwane, oszklone drzwi uchylały się co chwilę i nieprzyjemnie wiało. Wreszcie przyszła moja kolej.
- Jedną drożdżówkę z makiem poproszę. – Kobieta z obsługi odeszła na drugi koniec stoiska, gdzie za szybą rozsypane były drożdżówki i przyniosła mi jedną, niestety nie taką jak chciałem, po czym błyskawicznie nabiła ją na kasę.
- Tylko, że ja chciałbym taką okrągłą z lukrem. Nie tą.
- Ta okrągła jest droższa, kosztuje złoty trzydzieści pięć, a ta tylko złoty dziewiętnaście.
- Kiedy ja bym jednak wolał tamtą… -
- Dobrze – kobieta przekręciła i wyjęła kluczyk z kasy –to proszę w takim razie poczekać. Ja muszę iść po kierownika, żeby wycofać operację i nabić nową cenę. Poczeka pan chwilę?
Za mną była tak samo długa kolejka, jak ta w której stałem, a poza tym nie chciało mi się czekać.
- Jak już mam czekać, to niech pani da spokój, zjem tą - machnąłem ręką. – Nie ma sensu od razu wołać kierownika!
- Czyli mogę skasować? - W głosie kobiety za ladą słychać było zadowolenie.
- Niech pani kasuje! Co będę kobiecie problemy stwarzał! – To ostatnie zdanie powiedziałem do starszego mężczyzny, który stał za mną i kiwnął głową na potwierdzenie.
W drodze powrotnej ze sklepu do domu zdarzyły mi się dwa przelotne sny, które przeleciały mi przez głowę jak dwa duchy, niewidoczne, ale obecne.
SEN I
(w zapachu wrzosowisk z północnej Anglii i w poszumie fal z norweskich fiordów)
- Czyli mogę skasować? - W głosie kobiety za ladą słychać było zadowolenie.
- Niech pani kasuje! Co będę kobiecie problemy stwarzał! – To ostatnie zdanie powiedziałem do starszego mężczyzny, który stał za mną .
- Pewnie – mężczyzna przytaknął – Wie pan, one potem mogą mieć problemy, te kobiety. Zapłać pan i poczekaj chwilę, coś panu powiem.
Zapłaciłem i stojąc przy nieustannie rozsuwających się drzwiach zza których nieprzyjemnie wiało czekałem na tego mężczyznę, który robił swoje zakupy, aż wreszcie on też zapłacił i podszedł do mnie.
- Bo wiesz pan co, - zaczął – One, te kobiety mają ciężką, podwójną rolę w tej pracy.
- Jaką rolę?- spytałem
- Zaraz panu powiem, przejdźmy tylko od tych drzwi, bo wieje. No chodź pan. – skinął na mnie i poprowadził nieco w głąb sklepu w okolicę stoiska z kosmetykami.
- Widzisz pan, one mają swoich kierowników – kontynuował, kiedy już się zatrzymaliśmy.- a ich kasy połączone są z telefonami komórkowymi tych kierowników i raportują o wszystkich operacjach wykonywanych w kasach za pomocą wiadomości zbiorczych wysyłanych automatycznie przez system co godzinę.
- Co pan powie!- Byłem zaszokowany. – Aż tak!?
- Tak, panie, To nie wszystko.- mężczyzna aż uniósł dwa palce gestykulując. – Każde wycofanie towaru raz już sprzedanego z kasy, może być potraktowane jako próba usunięcia go z zasobów magazynowych, bo taki sam system łączy kasę z magazynem, żeby uniknąć niebezpieczeństwa sprzedawania kilkakrotnie tej samej rzeczy.
- Niesamowite! Skąd pan o tym wie?
- Panie!- złapał mnie za ramię – Córka tu robiła to i wiem! Co tu się, panie, wyrabia to szkoda gadać! Ale słuchaj pan dalej! Dlatego ona musiała iść po kierownika i byłby to wielki problem i dla niej i dla niego! A wiesz, pan, czemu dla niego też?
- No nie wiem. – byłem już zbyt otumaniony tym wszystkim – Czemu?
- Bo on ma sondażowo uśrednione wyniki sprzedaży swojego pracownika i gdyby system zaraportował mu SMS-owo spadek wydajności, to i tak musiałby kontaktować się z pracownikiem, chociażby w środku nocy i wypytać dlaczego tak się stało, a potem to zaraportować, a dla pracownika spadek wydajności automatycznie oznaczał by globalne zmniejszenie średniej sprzedaży i zarówno mniejszą dniówkę, jak i mniejszą wypłatę, a nawet utratę premii, gdyby mu przysługiwała.
- Niesamowite! – Byłem przejęty –I to opłaca się robić takie szopki na jedną drożdżówkę i jednego pracownika.?
- Panie! – Mężczyzna parsknął śmiechem – Na takiego molocha, jak ta firma, To takich sytuacji dziennie jest milion! W grę wchodzi wielka kasa! A co do pracownika, to każdy pracownik ma jednego swojego kierownika więc jest bardzo dobrze pilnowany!
- Co pan! Oszalał pan! – zastanawiałem się czy nie rozmawiam z wariatem – To na każde stanowisko muszą zatrudniać od razu dwóch ludzi! A kto jest kierownikiem nad tym pierwszym kierownikiem?
- Nic pan nie rozumiesz – Mężczyzna machnął ręką – Kierownikiem kierownika jest ten właśnie pracownik, który przynależy do danego kierownika. Dlatego każdy pracownik ma podwójną rolę. Każdy pracownik raportuje czas reakcji na dany problem swojego kierownika i ustala jego średnią skuteczność i wysyła to mailem do centrum systemowego sieci, gdzie siedzą kierownicy sprawujący nadzór nad stu pracownikami i stu kierownikami, a więc nad dwustu osobami każdy. I tam też każdy ma swojego kierownika w ten sam sposób. Jeśli raport kierownika o problemach z pracownikiem nie jest raportowany przez pracownika-kierownika o działaniach kierownika, weryfikowana jest potem cała tzw. „dwuosobowa jednostka funkcjonalna”- czy pan Rozumie?
Byłem zbyt oszołomiony.
SEN II
(w zapachu ziół prowansalskich i nagrzanego piasku w Kazimierzu Dolnym)
- Czyli mogę skasować? - W głosie kobiety za ladą słychać było zadowolenie.
- Niech pani kasuje! Co będę kobiecie problemy stwarzał! – To ostatnie zdanie powiedziałem do starszego mężczyzny, który stał za mną .
- Pewnie – mężczyzna przytaknął – Wie pan, one potem mogą mieć problemy, te kobiety. Zapłać pan i poczekaj chwilę, coś panu powiem.
Zapłaciłem i stojąc przy nieustannie rozsuwających się drzwiach zza których nieprzyjemnie wiało czekałem na tego mężczyznę, który robił swoje zakupy, aż wreszcie on też zapłacił i podszedł do mnie.
- Panie!- złapał mnie za ramię – Córka tu robiła i wiem co się tu wyrabia, szkoda gadać! Dobrze, że są jeszcze tacy jak pan! Powiem panu krótko – spojrzał mi w twarz – tym kobietom trzeba pomóc!
- Ale o co chodzi? – zaczynałem się trochę bać.
- Spokojnie… – mężczyzna puścił moje ramię i spojrzał na mnie z większym spokojem i szczerze. – Nie mam żadnych nieuczciwych zamiarów i może się trochę za wcześnie uniosłem, ale szczerze panu powiem, że mi się pan spodobał, bo po prostu mówił pan jak normalny chłop. Nie to co ci inni tu – To ostatnie powiedział z widocznym sarkazmem i omiótł znacząco spojrzeniem cały sklep.
- A o co chodzi z tymi kobietami? – Spytałem już swobodniej.
- Wie pan, - zaczął znowu- pewnie pan coś tam słyszał o warunkach w marketach w telewizji?
- Coś tam, ale o co dokładnie panu chodzi? – Byłem już zniecierpliwiony, poza tym bardzo wiało od drzwi i ludzie mieli problemy, żeby nas wyminąć.
- Zaraz panu powiem, przejdźmy tylko od tych drzwi, bo wieje. No chodź pan. – skinął na mnie i poprowadził nieco w głąb sklepu w okolicę stoiska z kosmetykami.
- Widzisz pan, -kontynuował – warunki tu są uwłaczające nie tylko dla kobiet, ale dla wszystkich pracowników i ja, razem z ludźmi z bloku obok sklepu stworzyliśmy Społeczny Komitet Poprawy Warunków Pracy w tym sklepie.
- Ale ja nie mam pieniędzy. – Skwitowałem.
- Proszę pana, a czy ja panu coś mówię o pieniądzach!
- To o co chodzi?
- Proszę pana, w naszym komitecie jest ksiądz z parafii, są emeryci. My nie naciągamy ludzi!
- No to słucham - odsapnąłem już nieco bardziej uspokojony.
Mężczyzna sięgnął do wewnętrznej kieszeni kurtki i wyjął złożoną na cztery części kartkę, rozprostował ją i podał mi, żebym sobie zobaczył. Przedstawiała staranny rysunek łuku triumfalnego podobnego zarazem do paryskiego łuku z placu Charlesa de Gaulle’a i rzymskiego łuku Konstantyna.
- To zamierzamy zbudować przed sklepem. – powiedział poważnie i z nutą dumy. – To będzie wielki łuk! Wyższy niż ten nieszczęsny supermarket.
- A po co?- Byłem nieco zaszokowany – Po co ten łuk?
- To będzie wielka budowla ze szczytem i krawędziami ozdabianymi codziennie Świerzymi gałęziami świerku – Mężczyzna mówił z emfazą i głębokim poczuciem słuszności.- Co do tego świerku, to mamy przyrzeczone codzienne dostawy od plantatora choinek, któremu ten żydowski sklep odmówił przyjęcia towaru. Pokaż no pan tą kartkę – Przerwał na chwilę i mówił dalej pokazując palcem odpowiednie partie rysunku - U góry będzie wielka rzeźba orła polskiego ubranego w napierśnik ze świętą rodziną, a na nim posąg anioła wolności z mieczem i napoleońskim orłem siedzącym mu na ramieniu. Pod nimi naokoło ze wszystkich stron płaskorzeźby przedstawiające zwycięstwa oręża polskiego na przestrzeni wieków. Tu widać akurat bitwę pod Cedynią z lewej i pod Grunwaldem z prawej. Obie, zauważ pan zwycięskie z wojskami Unii Europejskiej! Pod płaskorzeźbami będą wielkie, złote napisy, z każdej strony takie same – Wolność, Równość, Braterstwo – tylko spójrz pan – nachyliłem się, żeby widzieć dokładnie – tu na projekcie są po polsku, a będą po angielsku, tak jak w oryginale. Pod nimi, też z każdej strony napisy – Wiara, Nadzieja, Miłość. – Oderwał wzrok od projektu, żeby spojrzeć na mnie – Piękne, co?
- No nie wiem. – byłem już zbyt otumaniony tym wszystkim.
- A tu poniżej – Mężczyzna kontynuował – Będą złotem pisane nazwiska wszystkich pracowników sklepu jako forma oddania hołdu tym pozbawionym wszelkiego szacunku od pracodawcy ludziom za ich pracę. I co? Robi wrażenie? – Spytał z dumą.
- Niesamowite! – Byłem przejęty –A co ze złotymi nazwiskami jeśli któregoś zwolnią?
- Mamy to przemyślane! – Mężczyzna odpowiedział dumnie – Zawsze będziemy dodawać nowe! Nigdy nie usuniemy żadnego nazwiska!
- To wam łuku braknie! – przez chwilę zreflektowałem się, czy nie rozmawiam czasem z jakimś wariatem.
- Panie! – Mężczyzna uniósł się z godnością i uśmiechnął pod nosem –To o to właśnie chodzi! Założenia naszego Komitetu przewidują wtedy budowę drugiego łuku jako widoczny znak nieugiętości i protestu przeciw takiemu traktowaniu! Im więcej nazwisk i im więcej łuków tym większy dowód winy dla sklepu przy którym te łuki się wzniosą! Będą stały przed sklepem na parkingu i kosztem miejsc parkingowych. Wybudujemy tego tu – pokazał palcem na kartkę – nawet bez zgody, nawet bez pozwolenia. Staniemy wszyscy chroniąc pracujących przy budowie! Wzniesiemy barykady i rzucimy się na prześladowców nie pozwalając na zniszczenie naszego dzieła!
Jesteśmy wszyscy braćmi ! Czy pan rozumie.
Byłem zbyt oszołomiony.
